بادام در صنایع آرایشی و مراقبت از پوست: از روغندرمانی تا ماسکهای طبیعی دوشنبه ۰۵ خرداد ۰۴ | ۲۲:۵۰ ۱۹ بازديد
بادام یکیاز کهنترین و پرارزشترین گیاهان زراعی میباشد که نقش مهمی در کشاورزی، تغذیه، داروسازی و اقتصاد کشورها داشته میباشد. مغز بادام تازه با وجود اینکه امروزه آمریکا ایالات متحده تبارکترین خالق بادام در دنیاست، البته ریشههای تاریخی این درخت گران بها به بخشها خاورمیانه، بهویژه کشورایران و آسیای غربی بازمیشود.
دراین نوشتهعلمی، به رسیدگی مراحل تاریخی کشت بادام از زمان باستان تا امروز در کشورایران و عالم میپردازیم. همینطور تأثیرات فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی بادام در طی تاریخ نظارت گردد.
۱. منشأ بادام و شواهد باستانشناسی
بادام با اسم علمی Prunus dulcis از خانواده گلسرخیان (Rosaceae) میباشد. اعتقادوباور بر این میباشد که منشأ مهم بادام نواحی مرکزی و غربی آسیا بوده میباشد؛ مناطقی که امروزه مشتمل بر کشور ایران، افغانستان، ازبکستان، تاجیکستان و نصیبهایی از ترکیه میشود.
شواهد باستانشناسی:
باستانشناسان دانههای بادام را در گورها و معابد مصر باستان یافتهاند. وجود بادام در آرامگاه توتعنخآمون نماددهنده بها غذایی و معنوی این مغز در مصر باستان میباشد.
در کشورایران نیز یافتههایی از دانههای بادام در وب سایتهای باستانی زمان هخامنشی و اشکانی مشاهده گردیدهاست.
متن ها قدیمی عبری، یونانی و رومی نیز از بادام تحت عنوان گیاه دارویی و خوراکی حافظه کردهاند.
۲. بادام در جمهوری اسلامی ایران باستان
کشور ایران تحت عنوان یکی خاستگاههای طبیعی درخت بادام، از دیرباز در کشت و گسترش این کالا پیشرو بوده میباشد. در زمان هخامنشی، باغداری بهویژه در مناطقی مانند عجم، اصفهان و آذربایجان رونق داشته میباشد و بادام بهتیتر یکیاز میوههای باغی اصلی شناخته میگردیده.
کاربردها در کشور ایران باستان:
خوراک و شیرینیپزی: بادام بهشکل نپخته، برشته یا این که در تنظیم حلوا و نان به کار گیری میگردیده.
داروسازی: در کتابهای طب سنتی مانند «ضابطه در طب» ابنسینا، بادام برای معالجه اشتباهات گوارشی، تنفسی و عصبی سفارش شدهاست.
نقش در دینها: بادام در برخی دینهای اهل ایران، نشانه باروری، سالمی و برکت محسوب میشدهاست.
۳. بسط بادام به غرب و اروپا
بادام از کشورایران و آسیای وسط به سوی غرب و اروپا خط مش یافت. فینیقیها و یونانیها این درخت را به مرز و بومهای مدیترانهای معرفی کردند. ابعاد رومیها نقش مهمی در پیشرفت آن در سراسر اروپا اجرا کردند.
در قرن ها وسطی، بادام در اروپا محبوبیت فراوانی یافت و یک کدام از اجزای اساسی رژیم غذایی تسلطزادگان شد. دراین زمان، شیر بادام جایگزین شیر گاو در آشپزی مسیحیان روزهدار بود.
در روزگار اسلامی نیز، مسلمانها بادام را از روش آندلس به اسپانیا و آنگاه به دیگر نصیبهای اروپا بردند. به همین استدلال، بعضا از بی نیازترین گونه های بادام مدرن هنوز در نواحی مدیترانهای مانند اسپانیا و ایتالیا کشت میشوند.
۴. ورود بادام به مجموعه کشور ها ایالات متحده
در قرن شانزدهم و هفدهم میلادی، مهاجران اسپانیایی و پرتغالی درخت بادام را به مجموعه کشورها ایالات متحده، بهویژه آمریکای جنوبی و آنگاه شمالی وارد کردند. با این حالا، موقعیت آب و هوایی خاصی برای رویش پیروز بادام مایحتاج میباشد. کالیفرنیا در آمریکا با داشتن آبوهوای گرم مدیترانهای، بهسرعت به بلندمرتبهترین راءس ایجاد بادام در دنیا تبدیل شد.
شرایط کشت بادام در ایالات متحده:
بیش تر از ۸۰٪ ساخت بادام دنیا در ایالت کالیفرنیا ایفا می گردد.
بسط تکنولوژی آبیاری و اصلاح نژاد سبب جهش در ساخت بادام دراین حوزه شدهاست.
بادام به یکیاز تولید ها استراتژیک صادراتی ایالات متحده تبدیل شدهاست.
۵. موقعیت کشت بادام در کشورایران امروز
با وجود پیشتازی تاریخی، جمهوری اسلامی ایران در دهههای اخیر رده خویش را در ساخت و ساز جهانی بادام تا حدی از دست داده میباشد. ولی هنوز هم استانهایی مانند:
عجم
چهارمحال و بختیاری
همدان
آذربایجان شرقی و غربی
کرمانشاه
کردستان
از مرکزها مهم کشت بادام در سرزمین محسوب میشوند.
بحرانها و مجالها:
معدودآبیرنگ و تغییرات اقلیمی، معضلهایی برای کشاورزان ساختوساز کردهاند.
در مقابل، بادام به جهت نیاز آبی رنگ معدودخیس از برخی تولیدات باغی دیگر، آیتمای مطلوب در کشاورزی استوار به حساب می آید.
اپهای نو برای بسط صادرات بادام جمهوری اسلامی ایران، بهویژه به کشورهای آسیایی، در حالا اجراست.
۶. نقش فرهنگی و مذهبی بادام در جامعه ها متفاوت
بادام خیرفقط از نگاه غذایی و دارویی مداقه دارااست، بلکه منزلت فرهنگی خاصی نیز فی مابین دولت ها دارااست:
در کشورایران، بادام در جشن و پای کوبیهای عید نوروز و شب چله بهشکل آجیل رده دارااست.
در فرهنگ و تمدنهای اروپایی، بادام علامت باروری و شانس میباشد و در کیکهای عروسی به شغل میرود.
در آئینهای هندو، بادام بهتیتر کادوای نفیس به معابد داده میگردد.
۷. دگرگونی شیوههای کشت بادام در زمان تاریخ
در حین تاریخ، شیوههای کشت بادام دستخوش تغییرات اصلی گردیدهاند. از کاشت سنتی با ابزار دستی تا فایدهگیری از آبیاری قطرهای، کودهای زیستی و لینک و پیوند درختان برای پیشرفت در عملکرد.
تحولات اصلی:
اصلاح نژاد: ساختوساز سیرتکاملهایی با مقاومت بالا در قبال سوزوسرما یا این که بیماریها.
مکانیزاسیون: استعمال از دستگاههای برداشت برای ارتقاء منفعتوری.
آبیاری امروزی: جایگزینی شیوههای سنتی با سیستمهای هوشمند.
کشاورزی ارگانیک: ساخت بادام سوای مواد شیمیایی برای بازارهای خاص.
۸. بادام در اقتصاد جهانی امروز
بادام امروز یکیاز مهم ترین تولیدات کشاورزی تجاری دنیاست:
بازار جهانی بادام تا سال ۲۰۲۵ به بیشتراز ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
کشورهای واردکننده مهم مشمول هند، چین، آلمان، فرانسه و ژاپن می باشند.
بادام خیرتنها به طور ناپخته، بلکه در پوسته تولیدها فرآوریگردیده مانند شیر بادام، آرد بادام، کره بادام و روغن بادام صادر می گردد.
سودگیری
از زمان باستان تا امروز، بادام مسیری وقت گیر از زمینهای کم آب آسیای غربی تا بازارهای جهانی را پیموده میباشد. جمهوری اسلامی ایران بهتیتر یکی گهوارههای این درخت با ارزش، همچنان نقش مهمی در نگهداری تنوع ژنتیکی آن دارااست.
با دقت به نیاز روزافزون به کشاورزی استوار و تولیدها پر ارزش غذایی بالا، بادام منزلت مهمی در آجل تغذیه و اقتصاد جهانی خواهد داشت. احیای منزلت تاریخی کشور ایران در ساخت بادام، مستلزم دفاعهای دولتی، ابتکار عملهای کشاورزی و اعتنا به بازارهای جهانی میباشد.
دراین نوشتهعلمی، به رسیدگی مراحل تاریخی کشت بادام از زمان باستان تا امروز در کشورایران و عالم میپردازیم. همینطور تأثیرات فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی بادام در طی تاریخ نظارت گردد.
۱. منشأ بادام و شواهد باستانشناسی
بادام با اسم علمی Prunus dulcis از خانواده گلسرخیان (Rosaceae) میباشد. اعتقادوباور بر این میباشد که منشأ مهم بادام نواحی مرکزی و غربی آسیا بوده میباشد؛ مناطقی که امروزه مشتمل بر کشور ایران، افغانستان، ازبکستان، تاجیکستان و نصیبهایی از ترکیه میشود.
شواهد باستانشناسی:
باستانشناسان دانههای بادام را در گورها و معابد مصر باستان یافتهاند. وجود بادام در آرامگاه توتعنخآمون نماددهنده بها غذایی و معنوی این مغز در مصر باستان میباشد.
در کشورایران نیز یافتههایی از دانههای بادام در وب سایتهای باستانی زمان هخامنشی و اشکانی مشاهده گردیدهاست.
متن ها قدیمی عبری، یونانی و رومی نیز از بادام تحت عنوان گیاه دارویی و خوراکی حافظه کردهاند.
۲. بادام در جمهوری اسلامی ایران باستان
کشور ایران تحت عنوان یکی خاستگاههای طبیعی درخت بادام، از دیرباز در کشت و گسترش این کالا پیشرو بوده میباشد. در زمان هخامنشی، باغداری بهویژه در مناطقی مانند عجم، اصفهان و آذربایجان رونق داشته میباشد و بادام بهتیتر یکیاز میوههای باغی اصلی شناخته میگردیده.
کاربردها در کشور ایران باستان:
خوراک و شیرینیپزی: بادام بهشکل نپخته، برشته یا این که در تنظیم حلوا و نان به کار گیری میگردیده.
داروسازی: در کتابهای طب سنتی مانند «ضابطه در طب» ابنسینا، بادام برای معالجه اشتباهات گوارشی، تنفسی و عصبی سفارش شدهاست.
نقش در دینها: بادام در برخی دینهای اهل ایران، نشانه باروری، سالمی و برکت محسوب میشدهاست.
۳. بسط بادام به غرب و اروپا
بادام از کشورایران و آسیای وسط به سوی غرب و اروپا خط مش یافت. فینیقیها و یونانیها این درخت را به مرز و بومهای مدیترانهای معرفی کردند. ابعاد رومیها نقش مهمی در پیشرفت آن در سراسر اروپا اجرا کردند.
در قرن ها وسطی، بادام در اروپا محبوبیت فراوانی یافت و یک کدام از اجزای اساسی رژیم غذایی تسلطزادگان شد. دراین زمان، شیر بادام جایگزین شیر گاو در آشپزی مسیحیان روزهدار بود.
در روزگار اسلامی نیز، مسلمانها بادام را از روش آندلس به اسپانیا و آنگاه به دیگر نصیبهای اروپا بردند. به همین استدلال، بعضا از بی نیازترین گونه های بادام مدرن هنوز در نواحی مدیترانهای مانند اسپانیا و ایتالیا کشت میشوند.
۴. ورود بادام به مجموعه کشور ها ایالات متحده
در قرن شانزدهم و هفدهم میلادی، مهاجران اسپانیایی و پرتغالی درخت بادام را به مجموعه کشورها ایالات متحده، بهویژه آمریکای جنوبی و آنگاه شمالی وارد کردند. با این حالا، موقعیت آب و هوایی خاصی برای رویش پیروز بادام مایحتاج میباشد. کالیفرنیا در آمریکا با داشتن آبوهوای گرم مدیترانهای، بهسرعت به بلندمرتبهترین راءس ایجاد بادام در دنیا تبدیل شد.
شرایط کشت بادام در ایالات متحده:
بیش تر از ۸۰٪ ساخت بادام دنیا در ایالت کالیفرنیا ایفا می گردد.
بسط تکنولوژی آبیاری و اصلاح نژاد سبب جهش در ساخت بادام دراین حوزه شدهاست.
بادام به یکیاز تولید ها استراتژیک صادراتی ایالات متحده تبدیل شدهاست.
۵. موقعیت کشت بادام در کشورایران امروز
با وجود پیشتازی تاریخی، جمهوری اسلامی ایران در دهههای اخیر رده خویش را در ساخت و ساز جهانی بادام تا حدی از دست داده میباشد. ولی هنوز هم استانهایی مانند:
عجم
چهارمحال و بختیاری
همدان
آذربایجان شرقی و غربی
کرمانشاه
کردستان
از مرکزها مهم کشت بادام در سرزمین محسوب میشوند.
بحرانها و مجالها:
معدودآبیرنگ و تغییرات اقلیمی، معضلهایی برای کشاورزان ساختوساز کردهاند.
در مقابل، بادام به جهت نیاز آبی رنگ معدودخیس از برخی تولیدات باغی دیگر، آیتمای مطلوب در کشاورزی استوار به حساب می آید.
اپهای نو برای بسط صادرات بادام جمهوری اسلامی ایران، بهویژه به کشورهای آسیایی، در حالا اجراست.
۶. نقش فرهنگی و مذهبی بادام در جامعه ها متفاوت
بادام خیرفقط از نگاه غذایی و دارویی مداقه دارااست، بلکه منزلت فرهنگی خاصی نیز فی مابین دولت ها دارااست:
در کشورایران، بادام در جشن و پای کوبیهای عید نوروز و شب چله بهشکل آجیل رده دارااست.
در فرهنگ و تمدنهای اروپایی، بادام علامت باروری و شانس میباشد و در کیکهای عروسی به شغل میرود.
در آئینهای هندو، بادام بهتیتر کادوای نفیس به معابد داده میگردد.
۷. دگرگونی شیوههای کشت بادام در زمان تاریخ
در حین تاریخ، شیوههای کشت بادام دستخوش تغییرات اصلی گردیدهاند. از کاشت سنتی با ابزار دستی تا فایدهگیری از آبیاری قطرهای، کودهای زیستی و لینک و پیوند درختان برای پیشرفت در عملکرد.
تحولات اصلی:
اصلاح نژاد: ساختوساز سیرتکاملهایی با مقاومت بالا در قبال سوزوسرما یا این که بیماریها.
مکانیزاسیون: استعمال از دستگاههای برداشت برای ارتقاء منفعتوری.
آبیاری امروزی: جایگزینی شیوههای سنتی با سیستمهای هوشمند.
کشاورزی ارگانیک: ساخت بادام سوای مواد شیمیایی برای بازارهای خاص.
۸. بادام در اقتصاد جهانی امروز
بادام امروز یکیاز مهم ترین تولیدات کشاورزی تجاری دنیاست:
بازار جهانی بادام تا سال ۲۰۲۵ به بیشتراز ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
کشورهای واردکننده مهم مشمول هند، چین، آلمان، فرانسه و ژاپن می باشند.
بادام خیرتنها به طور ناپخته، بلکه در پوسته تولیدها فرآوریگردیده مانند شیر بادام، آرد بادام، کره بادام و روغن بادام صادر می گردد.
سودگیری
از زمان باستان تا امروز، بادام مسیری وقت گیر از زمینهای کم آب آسیای غربی تا بازارهای جهانی را پیموده میباشد. جمهوری اسلامی ایران بهتیتر یکی گهوارههای این درخت با ارزش، همچنان نقش مهمی در نگهداری تنوع ژنتیکی آن دارااست.
با دقت به نیاز روزافزون به کشاورزی استوار و تولیدها پر ارزش غذایی بالا، بادام منزلت مهمی در آجل تغذیه و اقتصاد جهانی خواهد داشت. احیای منزلت تاریخی کشور ایران در ساخت بادام، مستلزم دفاعهای دولتی، ابتکار عملهای کشاورزی و اعتنا به بازارهای جهانی میباشد.
- ۰ ۰
- ۰ نظر